Marksizm Üzerine Dört Ders

20. yüzyılın önde gelen Marksist iktisatçılarından Paul Sweezy’nin Sosyalist Cep Kitapları dizisi içinde yayınlanan bu kitabı, Marksizmin temellerine ve özellikle de emperyalizmin işleyiş tarzına ışık tutarak, sermayenin günümüzdeki krizinin tam olarak anlaşılabilmesi için mutlaka okunması gereken bir çalışma olma özelliği taşıyor. Sweezy ilk derste, burjuva iktisadının tedrisatından geçmiş genç bir iktisatçıyken nasıl Marksizme yöneldiğini anlatarak dinleyicilerle arasında bir iletişim köprüsü kurduktan sonra diyalektik düşünce tarzını ve Marksist materyalizm anlayışını açıklıyor. İkinci derste, meta, sermaye devreleri, artık değer, ilk birikim ve sermayenin aşırı birikimi temel kategorileri kullanılarak kapitalizmin çelişkileri ele alınıyor. Bu bölümün açıklayıcı ek kısımlarından ilkinde “Kâr Oranının Azalma Eğilimi Yasası”, ikincisinde ise rekabetçi evresinden tekelci evresine geçişi sırasında kapitalizmin biçim ve yöntemlerinde gözlenen değişiklikler kuramsal bir yaklaşımla değerlendiriliyor. Çevre ile merkez arasındaki ilişkilerle çelişkilerin yanı sıra küresel kapitalist sistemin krizi üçüncü derste tartışılıyor. Son derste, sosyalizmin sorunları ve geleceği masaya yatırılıyor. Devrimci Marksizmin ağırlık merkezinin merkezden çevreye doğru kaydığını vurgulayan Sweezy, Rus ve Çin örneklerinden hareketle resmi sosyalizm kuramının sorunlu ve çelişkili yönlerini değerlendiriyor.